Là một sinh viên miền Bắc tới Thành phố Hồ Chí Minh học tập đã được bốn năm, nhưng năm nào cũng vậy như bao người con xa quê khác tôi luôn háo hức, mong chờ đến ngày Tết cổ truyền của dân tộc. Bởi đó là dịp để đoàn tụ gia đình, họp mặt bạn bè tâm giao. Người ở nhà mong ngóng tới Tết để được gặp lại người thân, người xa nhà như tôi được trở về bên gia đình, được quây quần bên mâm cơm, được hưởng không khí trọn vẹn của ngày Tết.
Tôi nhớ cứ mỗi khi tết tới, năm nào cũng như năm nào bố mẹ tôi lại lo sửa soạn kỹ lưỡng: nào là việc ăn uống, sửa sang nhà cửa, mua sắm thêm các vật dụng…biết bao việc cần phải làm, cần phải suy nghĩ để cho gia đình mình có thể đón năm mới một cách đàng hoàng nhất. Tôi cũng tất bật chuẩn bị cho tết, là con gái nên năm nào tôi cũng được giao cho việc phụ mẹ làm bếp chuẩn bị mâm cơm cúng. Với tôi mâm cơm cúng ngày Tết thật là quan trọng.
Những món ăn để cúng thật không giống với những món ăn trong “bữa cơm ngày thường” mặc dù đối tôi trên mâm cơm đó vẫn có đủ thịt, đủ cá và cả rau nữa những đồ ăn vốn rất quen thuộc với bất cứ người Việt Nam nào. Nhưng nó khác với bữa ăn ngày thường bởi bên trong nó còn biết bao tình cảm của con cháu đối với ông bà, tổ tiên. Việc tự tay chuẩn bị những món ăn đó còn thể hiện đạo lý “ uống nước nhớ nguồn” từ bao đời nay của dân tộc ta. Trên mâm cơm cúng của mỗi nhà có thể có nhiều món khác nhau nhưng tuyệt nhiên không thể thiếu được cặp bánh chưng và bánh dày. Đối với dân ta đó là biểu tượng của trời của đất, biểu tượng của nền văn minh nông nghiệp. Để có thể nấu được bánh chưng thật không đơn giản, có lẽ chính vì vậy mà hiện nay nhiều gia đình đã không còn giữ được nếp nấu bánh chưng mỗi khi Tết tới.
Nguyên liệu chính để làm bánh chưng gồm có gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn ngoài ra còn phải có lá rong, lá chuối, dừa, lạt… qua nhiều công đoạn từ việc chọn gạo, chọn lá tới việc ngâm gạo, rửa lá và rồi còn nhiều công đoạn khác nữa mới có được cặp bánh chưng xanh cúng ông bà tổ tiên.
Tôi nhớ lúc còn nhỏ, mỗi khi được ngồi bên nồi bánh chưng đang sôi giữa đêm lạnh mùa đông, được nghe người lớn nói về những chuyện đã làm được và những gì chưa làm được trong năm vừa qua. Tôi lúc đó chẳng hiểu được là bao về những câu chuyện đó nhưng trong lòng cảm thấy háo hức, mong chờ. Chỉ vậy thôi, chỉ thông qua nồi bánh chưng đang sôi ấy mà với tôi nó là điểm báo Tết đang tới, mùa xuân đang về.
Sau bánh chưng thứ bánh cổ truyền của dân tộc không thể không kể đến vại dưa hành, nồi thịt đông, hay nồi cá kho. Đối với những gia đình khá giả còn có các loại giò như: giò hoa, giò thủ, giò lụa…khi cắt ra trông mượt mà như lụa, thơm ngon kỳ lạ. Ngoài ra, nhà nào cũng chuẩn bị một chú gà trống để cúng giao thừa và bao nhiêu đồ ăn, thức uống khác.
Người xưa thường nói ăn phải đi đôi với uống, khi cúng ông bà tổ tiên cũng phải cúng những đồ ăn như thường ngày vì vậy không chỉ có đồ ăn do chính tay mình chế ra, trước tết bố mẹ tôi còn mua sẵn một chai rượu nếp bên cạnh những chai rượu tây để cúng. Sau cùng là mâm ngũ quả, bánh trái, mứt…Đối với người Việt Nam đôi khi nhìn vào mâm cơm cúng ngày Tết, người khác có thể đánh giá được hoàn cảnh của gia chủ do vậy ai ai cũng cố gắng để có mâm cỗ cúng thật tươm tất.
Nhìn mâm cỗ cúng mới thấy hết sự kỳ công, khéo léo, tài hoa và cả trí tuệ của nhân dân ta, của nền văn hoá ẩm thực Việt Nam.
Sau khi cúng xongs gia chủ dùng mân cỗ ấy mời gia đình, anh em, bạn bè cùng thưởng thức thể hiện sự thân tình, gắn bó với nhau. Mọi người vừa thưởng thức vừa mong muốn cho mình, cho gia chủ một năm mới an khang, thịnh vượng.
Dân gian nước ta vẫn truyền tụng câu nói về hương vị ngày tết cổ truyền của dân tộc:
Ngày nay mặc dù một số thứ đã mất đi hay không còn phổ biến như trước nữa, nhất là ở nơi thành phố, đô thị nhưng mâm cơm cúng ngày tết thì không thể thiếu được. Thông qua mâm cỗ cúng ấy còn thể hiện tình cảm của con cháu đối với ông bà, tổ tiên, thể hiện sự ước mong được phù hộ cho một năm mới sẽ gặp nhiều may mắn, đồng thời nó cũng thể hiện nét văn hoá ẩm thực ngày Tết rất riêng và đặc sắc của người Việt Nam.
?ầu trang
Trang chủ
Produced by GOATsystem