Người M’nông – Món Canh Ớt và Canh Rau Bép 2007/12/11 09:07
18 tuổi, như bao bạn bè đồng trang lứa khác, tôi chính thức bước chân vào giảng đường đại học. Lần đầu tiên, bỡ ngỡ, lạ lùng. Lần đầu tiên hòa mình vào cuộc sống học tập, hoạt động cùng cái tập thể hàng trăm con người, đến từ mọi miền của đất nước, xa lạ nhưng rồi cũng trở nên thân quen!
19 tuổi, mùa hè đầu tiên của đời sinh viên, theo tiếng gọi của con tim, theo nhiệt huyết và sức trẻ, tôi vác balô tham gia chiến dịch mùa hè xanh. Không phải “mùa hè xanh” đầu tiên của một cán bộ Đoàn nhiều năm như tôi, mà là mùa hè đầu tiên tôi được đi chiến dịch ở tỉnh, đến tận một nơi xa xôi, hẻo lánh.
Tôi vẫn nhớ mãi, đó là lần đầu tiên tôi xa gia đình trong suốt 01 tháng, với trọng trách đội trưởng phụ trách 1 thôn nặng nề trên vai, cùng với 5 đồng đội khác, cũng lần đầu tham gia chiến dịch như tôi. Nơi tôi đến là làng của người M’nông tại buôn K’Tah, thôn Phú Lợi, xã Quảng Phú, huyện Krông Nô, tỉnh Đăk Nông, là nơi nghèo nhất của tỉnh, có đến 95% là người dân tộc.
Ấn tượng đầu tiên của tôi về nơi này là thật sự thích thú với khung cảnh thiên nhiên bao la rộng lớn, với những dãy núi chập trùng, những rừng cây xa thẳm (xa thật vì chúng tôi ở ngay thôn xa nhất của xã!).
Buổi tối hôm chúng tôi đến, những thanh niên, những đứa trẻ M’nông gầy teo với nước da đen nhẻm, quanh người toát lên 1 mùi hương lạ, đón chúng tôi với 1 chút ngại ngùng sợ sệt, í ới nhau bằng ngôn ngữ dân tộc (mặc dù họ cũng bập bẹ nói được tiếng Kinh đấy chứ!). Tôi thoáng sờ sợ 1 chút vì họ khác tôi quá, khác hẳn với vẻ trắng trẻo, tươm tất của thanh niên chúng tôi, vả lại trước khi đi, tôi còn nghe gia đình dặn dò là phải cẩn thận, rồi người dân tộc thế này, thế nọ, v.v… Nhưng đã được tập huấn kỹ càng ở trường cộng với vai trò của mình, tôi mạnh dạn tiến lên bày trò chơi rồi sinh hoạt cùng với họ. Và thật sự là, tôi cảm thấy yêu mến họ, yêu mến những đứa bé ngay từ nụ cười đầu tiên mà họ dành cho chúng tôi. Tội nghiệp những đứa trẻ ở đây, được chúng tôi bày trò chơi thì thích lắm, cứ bắt chúng tôi chơi đi chơi lại mãi không thôi!
“Nhập gia thì phải tùy tục”, chúng tôi đến đây để làm nhiệm vụ của mình thì cũng phải tuân theo nếp sinh hoạt và ăn cùng thức ăn với họ.
Tôi còn nhớ mãi, thức ăn đầu tiên của người M’nông mà chúng tôi được 1 người bạn “chiêu đãi” chính là canh ớt và canh rau bép. Bữa cơm dọn ra chỉ độc nhất 2 món như vậy. Tôi có hỏi thì được biết canh rau bép chính là món ăn đặc trưng của người M’nông. Canh nấu sền sệt với 1 chút lá bép, từa tựa như rau mồng tơi của người Kinh mình. Còn canh ớt là món ăn mà họ thích nghi theo thời tiết. Vì nơi này đêm xuống rất lạnh, họ thường dùng ớt xanh, dầm nát ra và nấu với 1 chút mắm bò hóc. Canh có vị cay nồng nhưng ăn vào thì rất ấm.
Sau này ở chung với họ suốt 1 tháng, tôi còn được biết thêm 1 số món ăn khác của họ nữa. Chủ yếu là họ sử dụng ớt, rau bép, cà, “dưa voi” (như dưa leo của mình nhưng lại to như trái dưa gang, người M’nông thường trộn với chút muối, chút bột ngọt để ăn với cơm) và đọt mì để nấu thức ăn. Vì không có nước mắm nên nước chấm của họ là nước muối ớt, nước tương cũng tuyệt nhiên không có! Nhà nào giàu lắm thì bữa ăn mới có chút thịt mỡ và 1 chút cá khô mua ở chợ người Kinh! Khi nào có hội làng, hội đâm trâu hay các nghi lễ khác thì họ mới dám giết heo, mổ gà hay đâm trâu, lấy thịt chia cho bà con trong làng, đa phần là có mối quan hệ họ hàng với họ.
Với phương châm “ăn cùng – ở cùng – sống cùng”, khi ấy chúng tôi thưởng thức các món ăn của người M’nông như 1 cái gì đó mới mẻ, với 1 sự thích thú vì “lâu lâu được ăn món ăn lạ”. Nhưng đậm sâu trong đó, với chúng tôi là 1 sự cảm thương vì người M’nông họ nghèo quá, bữa ăn chỉ có như vậy thì làm sao đủ chất để cơ thể phát triển được! Ngày ngày nhìn những đứa bé tóc xoăn, gầy gò, nước da đen nhẻm; những thanh niên trạc tuổi chúng tôi đã phải ngày ngày, lên nương lên rẫy, tối đến chẳng có gì khác ngoài thú vui uống rượu cần cùng nhau; những người đàn ông lớn tuổi đặc sánh mùi nắng gió; những phụ nữ lưng còng địu gánh trên vai; … tất cả cảng khiến chúng tôi cảm thấy yêu quý mảnh đất nơi đây!
Sau mùa hè đó thì tôi không có cơ hội để đi mùa hè xanh nữa, cho nên với tôi, rất có thể đấy là chiến dịch duy nhất của đời sinh viên nên nó để lại ấn tượng với tôi sâu đậm lắm. Mãi tận sau này, thi thoảng tôi vẫn nhắc với bạn bè của mình về món canh ớt và canh rau bép của người M’nông, nhắc về mảnh đất khô cằn, ban ngày đốt cháy da người còn ban đêm thì lạnh buốt, nhưng thật hiền hòa mà tôi đã được sống trong suốt 1 tháng. Nhắc về họ với 1 lòng yêu mến thật sự. Nếu tôi lại có cơ hội để được thưởng thức các món ăn dân tộc khác, thì chắc chắn là không thể nào sánh được với món canh ớt và canh rau bép thấm đậm kỉ niệm này đâu…
Đầu trang
Trang chủ
Produced by GOATsystem