Bạn bè tôi hay thắc mắc tại sao tôi hay về Củ Chi, quê Nội tôi chơi, hầu như trung bình một, hai tháng về một lần. Cuối tuần này cả nhà lại rủ nhau về nhà nội nghỉ ngơi, thư giãn.Ở Củ Chi có gì đặc biệt??!!
Không có gì là đặc biệt, có khi lại rất đơn sơ. Nơi đây hoàn toàn không phải là một danh lam thắng cảnh nổi tiếng với khu nghỉ dưỡng tiện nghi cũng không phải là nơi có nhiều hàng quán đông vui. Chỉ đơn giãn vì Củ Chi là quê nội của tôi: Một miền ký ức của tuổi thơ, nơi chị em chúng tôi đã được ba mẹ nuôi dưỡng, dạy dỗ, chỉ dẫn cho chúng tôi biết về nếp nhà, hiểu về tình làng, nghĩa xóm. Về quê luôn là thời gian thoải mái và thư giãn nhất. Không khí mát mẻ, yên tĩnh của đồng quê luôn làm con người thấy thật nhẹ nhõm, không vướng bận những lo toan của cuộc sống bận rộn, nhộn nhịp ở thành phố. Mỗi lần về lại đây chị em tôi tìm được lại những kỷ niệm tuổi thơ khi xung quanh vẫn còn lưu lại hình bóng của ông bà nội, người đã tạo ra cơ ngơi này. Chúng tôi còn có thể tham gia các hoạt động mà không phải để có cơ hội như là xuống ruộng thu hoạch Dưa Leo, hái Đậu Phộng, câu Ếch, đào Khoai...Và nhất là lại được thưởng thức các món ăn dân dã, đồng quê, mang đậm tính chất "Món Ngon Quê Nhà".
Trời mưa rã rích vì ảnh hưởng của bão số 5, áp thấp nhiệt đới tràn vào đất liền. Đi gần hai tiếng trên xa lộ không sợ bằng phải vượt qua con đường làng khoảng 200 mét. Đất đỏ gặp nước cứ dẻo ra, quết vào bánh xe, trơn trợt. Chị em tôi phải cẩn thận lắm mới không "chụp ếch". Về đến nhà là khoảng 5 giờ chiều, văng vẳng ngoài ao đã nghe tiếng ếch kêu ộp ộp, ễnh ương kêu uềnh oang. Những âm thanh đặc trưng của vùng quê. Anh họ tôi đang chuẩn bị dụng cụ để tối nay đi soi ếch. Thực ra, những món ăn mà tôi đưa chúng lên hàng "đặc sản" toàn là những món được nấu từ nguyên vật liệu cây nhà lá vườn. Nghe qua rất đơn giãn, từ tên gọi cho đến cách nấu, nhưng chất lượng thì tuyệt vời.
Sáng hôm sau, anh tôi đã để sẵn chiếm lợi phẩm cho chị em tôi chế biến một bữa ăn "sướng". Thực đơn bữa cơm gia đình hôm nay có đầy đủ ba món cá, canh, rau: Cá Trào kho nghệ, canh Khoai Mì nấu thịt Ếch, rau Mớp chấm Mắm chua. Cá Trào kho nghệ là món khoái khẩu của tôi. Cá trào hay còn gọi là cá Lóc ruộng, con nhỏ, bề ngang chừng khoảng hai ngón tay, dài khoảng một gang tay. Cá làm xong, rữa sạch, cắt từng khoanh mỏng, ướp gia vị tiêu, tỏi, hành, mắm, muối, đường, nghệ. Trộn đều và để thấm khoảng 15 phút thì kho. Bắt chảo gang lên bếp, chảo nóng, cho một muổng canh dầu ăn vào, phi tỏi cho thơm, rồi cho hỗn hợp cá ướp sẵn vào. Sắp cá cho đều trên chảo, nhớ nhẹ tay để cá không bị nát. Khoảng 5 phút thì trở cá, chờ cá săn lại và nếu cạn nước thì cho thêm tí nước vào để cá thấm đều. Vì cá nhỏ, được cắt lát mỏng nên rất mau chín, chú ý để lửa liu riu. Trở đều cá, đến khi nước cá kẹo lại sền sệt thì tắt bếp. Cá chín, cắt hành lá rải đều lên mặt. Cá kho sẽ càng ngon hơn nếu cho thêm vài trái ớt sim vào. Mùi thơm của cá chín lan toả khắp bếp. Cơm gạo trắng chắc ít nhất cũng phải bới hai lần. Đó là lý do vì sao lần nào về quê tôi cũng nói mẹ tìm mua cá trào ruộng về kho.
Canh Khoai mì thịt Ếch không biết là do ai chế ra mà tôi chỉ nghe ba kể lại là bà nội thường hay nấu món đó lắm. Có lẽ vì Củ Chi là quê hương của củ Mì. Khoai Mì được chọn nấu canh là khoai Mì “tơi”, củ nhỏ để bảo đảm độ xốp, dẻo và không bị xơ. Chị họ tôi lựa những bụi củ vừa tầm, kinh nghiệm nhà nông cho chị biết chắc bụi nào thì sẵn sàng để nhổ. Lột sạch vỏ khoai, ngâm nước cho ra chất độc. Ếch làm sạch, lấy gân, loại bỏ sạch trứng sán nếu có. Chặt nhỏ Ếch thành từng miếng vừa, ướp sơ gia vị gồm muối tiêu, đường, bột nêm. Sau đó xào lăn Ếch cho thịt vừa chín tái. Cùng lúc xào thịt Ếch thì bắc lên bếp nồi nước sôi. Nước sôi, cho khoai mì vào luộc trước, dằn thêm tí muối. Khi khoai gần chín thì cho tiếp thịt Ếch vào. Để lửa nhỏ, nấu cho khoai Mì mềm và dẻo, nêm nếm lại cho vừa ăn. Rắc thêm tí tiêu và cắt lá rau quế trãi lên trên mặt. Độ ngọt của khoai cộng với vị ngọt của thịt Ếch tạo nên hương vị riêng của món canh này. Nghe qua có vẻ lạ, nhưng đối với người dân Củ Chi thì món canh này không lạ tí nào. Xứ khoai Mì nên người dân nghỉ ra đủ món ăn làm từ khoai. Từ ăn lót dạ buổi sáng bằng rổ khoai Mì nấu cháo, chấm muối ớt đến khoai Mì xào mỡ cuốn bánh tráng, rồi bánh khoai Mì…
Tô canh khoai Mì tôi nấu cho ba giờ đây đủ chất bổ dưỡng hơn, thịt Ếch cũng nhiều hơn. Khoai Mì cũng là hàng tuyển. Nhưng chắc chắn là ba sẽ không tìm lại được vị của tô canh nội nấu ngày xưa. Ba kể lại, những năm thời thơ ấu đó, cứ đến bữa ăn, nội lại dọn ra tô củ khoai Mì to với chén muối ớt và xuýt xoa “ăn đi con, ngon cải bự. Ăn lung vô, ngon lắm” ba nói đó là điệp khúc của nội. Ăn khoai trước nhiều sẽ no, ăn ít cơm. Đó là cách nội tiết kiệm gạo, xoay sở một mình nuôi 8,9 người con. Tiếp đến là đĩa rau mớp chấm với mắm chua. Tên rau nghe thật lạ, nhưng mà ngon tuyệt đó. Mớp gai là một loại rau dại có gai, mộc ven sông. Bà con nông dân lặt lá làm rau, nghe đâu xuất xứ rau này là ở miền Tây. Bà con Củ Chi phát hiện trong những lần đi khai hoang. Họ nghỉ ra cách ngâm chua thành món rau cho bữa cơm gia đình. Một người ăn được thì cả làng cùng thử. Mắm chua được làm từ cá Cơm hoặc những con cá Lòng Tông nhỏ. Lúc trước, cứ mỏi lần đến mùa là bà nội thường mua cá về ướp và ủ mắm cho cả nhà dùng. Nội còn chọn cá tươi về ủ nên màu mắm đỏ hồng, không tái. Mắm chhua cũng giống như mắm nêm nhưng cá vẫn còn nguyên con, chứ không tan ra, khi dùng chỉ cần pha thêm tỏi, ớt, đường là có thể dùng được, đặc biệt không dùng chanh vì mắm đã có sẵn vị chua. Gắp một gắp rau, quệt với mắm chua, rau giòn giòn cộng với cái cay mặn của mắm “ngon lắm”…
Bữa cơm trưa “đặc sản” quê hương của gia đình tôi là như vậy đó. Toàn là những món ăn ngon, đậm đà hương vị quê nhà. Bữa ăn còn là dịp để ba mẹ tôi kể lại chuyện ngày xưa. Từ chuyện ông bà cố nội tôi của ba là những người đầu tiên ở khu đất này, đã khai thiên lập địa thế nào, đến chuyện ông bà nội tôi cưới nhau mà chưa hề biết mặt cho đến lúc nhà trai mang Trầu Cau sang làm lễ hỏi. Rồi tuổi thơ của ba ra sao, những lần phải cùng ông bà nội băng ruộng chạy vào hầm tránh đạn khi máy bay giặc bay oanh tạc khắp vùng này. Từ chuyện nhà đến chuyện nước, có những chuyện đã nhge nhưng vẫn thích được kể lại. Chính những lần cùng nhau về quê nghỉ ngơi, thưởng thức những món ăn quê hương thế này mà chị em tôi càng được bồi đắp thêm tình yêu quê hương xứ sở. Chúng tôi yêu và quí gia đình của mình thêm, sợi dây kết nối mọi người lại với nhau như càng chặc hơn. Quê thật chính là những gì đơn sơ, gần gũi với chúng ta, như nhà thơ Đỗ Trung Quân đã ghi lại trong bài “Quê Hương”, đó là hình ảnh con đò, bến sông, dậu hoa dâm bụt, chùm khế ngọt…và với tôi thì hình ảnh quê nhà thể hiện rõ nét, ấm cúng qua những bữa cơm quê như thế này. Có đi đến đâu và làm gì trong mỗi chúng tôi cũng thèm có những lần được về quê cùng ba mẹ, cùng nghỉ ngơi và nấu những món ăn dân dã này, “Ôi Thương Lắm Món Đồng Quê”.
?ầu trang
Trang chủ
Produced by GOATsystem