“Cơm đồ, nhà gác, nước vác, Lợn thui, ngày lui, tháng tới”
Món cơm lam
Việt Nam với đặc trưng về một nền văn hóa nông nhiệp nổi tiếng nhất nhì thế giới. Có thể nói, qua 2 câu thơ trên, chúng ta dể dàng thấy hạt lúa đã nuôi lớn con người Việt cũng như nuôi lớn tâm hồn Việt, trở thành hồn sống của biết bao món ngon trong văn hóa ẩm thực Việt Nam. Biết bao năm trôi qua từ thời Lang Liêu làm nên chiếc bánh chưng đầu tiên bằng hạt nếp cho đến bây giờ, thứ gạo nếp như một biểu tượng sống động cho nét ẩm thực người Việt Nam. Hằng ngày, thành phần bữa cơm chính của người Việt không thể không kể đến là cơm. Mỗi dịp Tết về, bên cạnh thịt kho tàu, thịt đông, mâm ngũ quả, những chiếc bánh được gói dâng lên tổ tiên không chỉ mang những đặc điểm vốn có về màu sắc, mùi vị mà nó còn chứa đựng những giá trị văn hóa của cộng đồng và mang tính biểu tượng cao, mang những giá trị lịch sử, thẩm mỹ. Hạt nếp, hạt gạo đã trở thành một cái gì thật quí giá, thiêng liêng.
Trong nền văn hóa ẩm thực Việt Nam, gạo nếp được sử dụng làm nguyên liệu cho nhiều món khác nhau và mang mỗi một ý nghĩa khác nhau. Tùy theo điều kiện địa lý và phong tục tâp quán, gạo nếp trở thành hồn của những món ngon mang hương vị của riêng từng cộng đồng dân tộc. Có thể nói, cơm lam là món ngon đặc trưng cho vùng Tây Bắc Vịêt Nam. Cơm lam thường được sử dụng làm lương thực khi đi lên rẫy, thết đãi bạn bè hay trong các dịp lễ trọng đại của cộng đồng.
Cách làm cơm lam cũng khá đơn giản nhưng để ống cơm đạt chất lương cao, người ta phải kỳ công chọn những ống lồ ô loại đúng độ tuổi mới có nước ngọt bên trong. Người dân tộc nấu cơm lam bằng một phương pháp mang đặc trưng riêng của núi rừng, đó là vùi sâu trong tro nóng. Chính nước ngọt trong ống lồ ô kết hợp với gạo nếp dẻo, nước suối trong vắt chảy trong chảy trong rừng sẽ tạo nên một cơm lam hương vị đặc biệt mang đậm sắc thái của vùng đất bazan màu mỡ, có thể làm say lòng bất cứ người thưởng thức nào. Hương vị chân chất, mộc mạc rất đỗi ngọt ngào nhưng cũng không kém phần tinh tế. Cơm lam được dọn ra ăn cùng với thịt gà hay thịt lợn rừng nướng ( ngững thứ thịt này cũng được nướng trong ống tre). Tuy nhiên, cơm lam ngon nhất khi ăn với muối vừng(mè).
Viết thì viết thế thôi, đã lần nào được thưởng thức món cơm lam đặc biệt ấy, Chỉ tưởng tượng trong đầu về hình ảnh một khúc tre xanh mượt, bên trong có gạo, nướng bằng thứ than tro, không phải củi. Nếu ăn chung với những thứ thịt rừng nướng hay xào, hoặc ăn chung với nộm thì ngon tuyệt
Trong sự biến thiên, giao thoa của các giá trị văn hóa, tinh thần, cơm lam không còn là món ngon của riêng một dân tộc nào, mà dần đang trở thành một đề tài trong nền văn hóa ẩm thực Việt Nam. Giữa một không gian khoáng đãng của núi rừng, giữa những tình cảm của người và người, của anh em nghĩa tình thôn xóm, đất nước, cơm lam với mùi thơm của tre nứa, của thứ gạo nếp tạo nên một không gian không đâu có được.
Ăn cơm lam, uống rượu cần là cái thú mấy ai có dịp hưởng thụ một cách đúng nghĩaCái ngon của cơm lam là giữ được hầu như trọn vẹn hương vị tự nhiên không chỉ làm ngon miệng lúc đói mà còn là tươi tốt tâm hồn và tình nghĩa anh em, thôn bản.
Ẩm thực Việt Nam là vậy, luôn khiến con người quên đi hết những mệt nhọc, những buồn phiền. Mỗi món ăn như một công trình mà người đầu bếp đã dày công thiết kế và xây dựng. Đôi khi tôi tự hỏi, liệu rằng rời xa đất nước cong cong hình chữ S này rồi, tôi có còn thưởng thức được những món ngon Việt Nam, hay món cơm lam này, Dẫu có, cũng chưa chắc món ăn đó cho tôi cảm nhận được cái hồn Việt thấm đẫm trong từng món ăn. Thế mới nói, cái hồn Việt thắm vào từng hạt gạo, cọng rau, tấc đất; mất đi rồi thì dễ dàng gì mà kiếm lại được.
Nhóm H2T
Trần Thị Như Hào 5046 0235, DN04DL
Nguyễn Vũ Ngọc Hân 5046 0044, DN04VH
Trần Thị Tiến 5046 0278, DN04DL